Home Lesson Video Kod yozish

Python - String va uning metodlari

01

String nima?

String (satr) - bu Pythonda matn ma'lumotlarini saqlash uchun ishlatiladigan ma'lumot turi. String bir yoki bir nechta belgilardan iborat bo'lishi mumkin va ular ' ' yoki " " qo'shtirnoq ichida yoziladi.

example.py
# String yaratish
name = "Nazarbek"
greeting = 'Salom, dunyo!'
multiline = '''Bu ko'p qatorli
string misoli'''

print(name)  # Output: Nazarbek
02

Stringlar qanday ishlaydi?

Pythonda stringlar immutable (o'zgarmas) hisoblanadi. Bu shuni anglatadiki, string yaratilgandan so'ng uni o'zgartirish mumkin emas. Har bir belgi o'z indeksiga ega va 0 dan boshlanadi.

indexing.py
text = "Python"

# Indeks orqali kirish
print(text[0])   # Output: P
print(text[-1])  # Output: n

# Slicing (kesish)
print(text[0:3])  # Output: Pyt
print(text[2:])   # Output: thon
03

String metodlari

Python stringlar bilan ishlash uchun ko'plab foydali metodlarni taqdim etadi. Quyida eng ko'p ishlatiladigan metodlar keltirilgan:

upper() Barcha harflarni katta harfga aylantiradi
upper_example.py
text = "salom dunyo"
result = text.upper()
print(result)  # Output: SALOM DUNYO
lower() Barcha harflarni kichik harfga aylantiradi
lower_example.py
text = "SALOM DUNYO"
result = text.lower()
print(result)  # Output: salom dunyo
capitalize() Birinchi harfni katta harfga aylantiradi
capitalize_example.py
text = "python dasturlash tili"
result = text.capitalize()
print(result)  # Output: Python dasturlash tili
title() Har bir so'zning birinchi harfini katta harfga aylantiradi
title_example.py
text = "salom dunyo"
result = text.title()
print(result)  # Output: Salom Dunyo
strip() Boshidagi va oxiridagi bo‘sh joylarni olib tashlaydi
strip_example.py
text = "   salom dunyo   "
result = text.strip()
print(result)  # Output: salom dunyo
replace() Stringdagi bir qismni boshqasi bilan almashtiradi
replace_example.py
text = "Men Python o'rganaman"
result = text.replace("Python", "JavaScript")
print(result)  # Output: Men JavaScript o'rganaman
split() Stringni belgilangan ajratuvchi bo'yicha bo'laklarga ajratadi
split_example.py
text = "olma,banan,uzum"
fruits = text.split(",")
print(fruits)  # Output: ['olma', 'banan', 'uzum']
find() Berilgan qismning indeksini qaytaradi
find_example.py
text = "Salom, Python!"
index = text.find("Python")
print(index)  # Output: 7
count() Belgining nechta ekanini sanaydi
count_example.py
text = "salom dunyo"
result = text.count("o")
print(result)  # Output: 2
startswith() Matn shu so‘z bilan boshlanishini tekshiradi
startswith_example.py
text = "salom dunyo"
result = text.startswith("salom")
print(result)  # Output: True
endswith() Matn shu so‘z bilan tugashini tekshiradi
endswith_example.py
text = "salom dunyo"
result = text.endswith("dunyo")
print(result)  # Output: True
len() Matn uzunligini hisoblaydi
len_example.py
text = "salom dunyo"
result = len(text)
print(result)  # Output: 11
04

Rasmlar

05

String metodlari - Video

06

Mini code compiler

main.py
1
📤 Output (Natija)
Kodni ishga tushirish uchun "Run" tugmasini bosing...